Người lao động nghỉ việc và sang công ty mới trong cùng năm thì năm đó có hai tổ chức trả thu nhập. Trường hợp này thường phải tự quyết toán thuế thu nhập cá nhân, trừ khi công ty mới đủ điều kiện quyết toán thay theo quy định (ví dụ công ty mới hình thành từ việc tổ chức lại công ty cũ). Việc quan trọng nhất cần làm ngay trước khi rời công ty cũ là xin chứng từ khấu trừ thuế cho phần thu nhập đã nhận và nắm rõ các khoản sẽ còn được trả sau ngày nghỉ.
Nếu sau khi đổi việc chỉ làm ở công ty mới, không có thu nhập nào khác, thì cách làm gọn nhất là tự quyết toán qua ứng dụng thuế trên điện thoại vào đầu năm sau, với hạn là ngày cuối cùng tháng thứ 4 theo Luật Quản lý thuế. Phần lớn sai sót ở trường hợp này không nằm ở tờ khai, mà nằm ở tháng giao nhau và ở giấy tờ quên xin.
Trước ngày nghỉ: xin gì từ công ty cũ
- Chứng từ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân cho thu nhập từ đầu năm tới tháng cuối cùng. Chứng từ điện tử là phổ biến; xin gửi về email cá nhân, không để trong hộp thư công ty sắp bị khoá.
- Bảng lương các tháng trong năm hoặc xác nhận tổng thu nhập, tổng bảo hiểm đã đóng, tổng giảm trừ đã áp dụng.
- Danh sách các khoản sẽ trả sau ngày nghỉ: lương tháng cuối, phép năm chưa nghỉ quy ra tiền, thưởng, trợ cấp thôi việc. Hỏi rõ trả tháng nào, khấu trừ ra sao.
- Tình trạng đăng ký người phụ thuộc: đang đăng ký tại công ty cũ từ tháng nào tới tháng nào.
- Xác nhận thời gian đóng bảo hiểm để chuyển sang công ty mới.
Nhiều người nghĩ “cần thì xin sau”. Thực tế, xin sau khi đã nghỉ thường mất nhiều thời gian hơn, nhất là khi kế toán công ty cũ thay người. Nếu nghỉ trong hoàn cảnh không vui vẻ, càng nên gửi yêu cầu bằng email trước ngày làm cuối: có dấu thời gian, có người nhận, và công ty cũ khó từ chối một yêu cầu đã ghi thành văn bản.
Tháng giao nhau: nơi hay bị trừ sai
Giảm trừ gia cảnh cho bản thân (15,5 triệu đồng/tháng từ kỳ tính thuế 2026 theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15) chỉ được tính một lần cho mỗi tháng, dù trong tháng đó có hai nơi trả lương. Tháng nghỉ ở công ty cũ và bắt đầu ở công ty mới là tháng dễ bị hai nơi cùng trừ giảm trừ.
- Công ty cũ trả lương tháng cuối và đã trừ giảm trừ bản thân.
- Công ty mới trả lương nửa tháng đầu tiên và cũng trừ giảm trừ bản thân.
- Kết quả: cả năm bị trừ giảm trừ 13 lần thay vì 12, số thuế khấu trừ thấp hơn thực tế. Khi quyết toán, người lao động phải nộp thêm.
Người phụ thuộc cũng vậy: mỗi người phụ thuộc chỉ được tính cho một người nộp thuế, một nơi, trong mỗi tháng. Khi chuyển việc, đăng ký lại người phụ thuộc tại công ty mới từ tháng bắt đầu làm, và báo công ty cũ dừng tính từ tháng nghỉ. Đừng để trống vài tháng (mất giảm trừ tạm tính) hoặc trùng tháng (thiếu thuế).
Khoản trả sau khi nghỉ
| Khoản | Thường trả khi | Lưu ý thuế |
|---|---|---|
| Lương tháng cuối | Kỳ lương kế tiếp sau ngày nghỉ | Tính vào thu nhập của tháng công ty trả |
| Tiền phép năm chưa nghỉ | Cùng lương tháng cuối | Là thu nhập từ tiền lương, tính thuế bình thường |
| Trợ cấp thôi việc theo Bộ luật Lao động | Khi chấm dứt hợp đồng | Phần trợ cấp theo quy định của Bộ luật Lao động không tính vào thu nhập chịu thuế; phần trả cao hơn mức luật định thì tính |
| Thưởng cuối năm, thưởng Tết | Có khi vài tháng sau khi đã nghỉ | Công ty cũ khấu trừ theo hướng dẫn cho khoản trả sau khi chấm dứt hợp đồng; xin chứng từ khấu trừ riêng |
Khoản trả sau khi nghỉ tính vào năm công ty trả tiền. Thưởng của năm 2026 trả vào tháng 2/2027 thuộc thu nhập năm 2027, dù người lao động đã rời công ty từ năm 2026 — năm 2027 người đó lại có hai nơi trả thu nhập.
Tự quyết toán: các bước cho trường hợp đổi việc
- Gom chứng từ khấu trừ của cả hai công ty. Đối chiếu với thu nhập mà hai công ty đã kê khai hiển thị trên ứng dụng thuế hoặc tài khoản thuế điện tử cá nhân.
- Chọn cơ quan thuế nhận quyết toán theo quy tắc hiện hành — thường là cơ quan thuế quản lý tổ chức trả thu nhập mà người lao động đang làm vào thời điểm quyết toán, nếu tại đó có tính giảm trừ bản thân. Hệ thống trên ứng dụng thường gợi ý sẵn.
- Kiểm tra số tháng giảm trừ: không quá 12 tháng cho bản thân, người phụ thuộc đúng tháng.
- Khai tổng thu nhập, tổng khấu trừ, để hệ thống tính số phải nộp thêm hoặc nộp thừa.
- Nộp thêm nếu thiếu; nếu thừa, chọn hoàn về tài khoản hoặc bù trừ kỳ sau.
Chi tiết thao tác trên điện thoại có trong bài tự quyết toán thuế TNCN trên ứng dụng điện thoại.
Ví dụ giả định: đổi việc tháng 7
Giả sử một nhân viên kinh doanh làm ở công ty A từ tháng 1 đến 15/7/2026, lương 20 triệu đồng/tháng, có một con nhỏ đăng ký người phụ thuộc tại công ty A. Từ 16/7/2026 chị chuyển sang công ty B, lương 28 triệu đồng/tháng.
- Trước 15/7: chị xin công ty A chứng từ khấu trừ cho thu nhập tháng 1–7, xác nhận người phụ thuộc đang tính tới tháng 7, và hỏi khoản thưởng quý II sẽ trả vào tháng 8.
- Tháng 7: công ty A trả nửa tháng lương và trừ giảm trừ bản thân, giảm trừ người phụ thuộc cho tháng 7. Công ty B trả nửa tháng lương đầu tiên — nếu công ty B cũng trừ đủ giảm trừ tháng 7, chị đang được trừ trùng một tháng.
- Tháng 8: công ty A trả thưởng quý II cho người đã nghỉ, khấu trừ theo hướng dẫn cho khoản này và gửi chứng từ riêng. Chị đăng ký người phụ thuộc tại công ty B, ghi tính từ tháng 8 để khỏi trùng tháng 7.
- Tháng 3/2027: chị mở ứng dụng thuế, thấy hai công ty đã kê khai đủ thu nhập. Khi quyết toán, chị khai 12 tháng giảm trừ bản thân và 12 tháng cho con. Hệ thống tính lại trên tổng thu nhập năm: nếu tháng 7 bị trừ trùng, số phải nộp thêm sẽ hiện ra ở bước này.
Trong ví dụ, mọi con số chỉ để minh hoạ luồng việc. Điều đáng nhớ là mọi giấy tờ cần cho tháng 3/2027 đều nên có trong tay từ tháng 7/2026.
Việc, ai làm, hạn
| Việc | Ai làm | Hạn |
|---|---|---|
| Xin chứng từ khấu trừ, bảng lương, danh sách khoản trả sau | Người lao động | Trước ngày làm cuối |
| Báo công ty cũ dừng tính người phụ thuộc | Người lao động | Tháng nghỉ |
| Đăng ký người phụ thuộc tại công ty mới, báo tháng bắt đầu | Người lao động nộp, nhân sự công ty mới xử lý | Tháng đầu tiên ở công ty mới |
| Cấp chứng từ khấu trừ cho khoản trả sau khi nghỉ | Kế toán công ty cũ | Khi trả hoặc khi người lao động yêu cầu |
| Tự quyết toán thuế thu nhập cá nhân | Người lao động | Ngày cuối cùng tháng thứ 4 năm sau, theo Luật Quản lý thuế |
Tự kiểm tra ở đâu
- Ứng dụng thuế trên điện thoại hoặc tài khoản thuế điện tử cá nhân (đăng nhập bằng số định danh cá nhân): thu nhập và số thuế từng công ty đã kê khai cho mình, người phụ thuộc đang đăng ký.
- Chứng từ khấu trừ: đối chiếu với số trên ứng dụng. Nếu lệch, hỏi công ty trước khi quyết toán.
- Cơ quan thuế nhận quyết toán: hỏi nếu ứng dụng không cho chọn đúng nơi hoặc báo lỗi về người phụ thuộc trùng.
Câu hỏi thường gặp
Đổi công ty giữa năm có uỷ quyền cho công ty mới quyết toán được không?
Thường là không, vì trong năm có thu nhập từ hai tổ chức. Ngoại lệ là công ty mới được hình thành từ tổ chức lại công ty cũ và một số trường hợp quy định cho phép; hỏi công ty mới nếu thuộc diện này.
Công ty cũ không cấp chứng từ khấu trừ thì làm sao?
Xem thu nhập và số thuế công ty cũ đã kê khai cho mình trên ứng dụng thuế. Nếu công ty cũ đã kê khai, dữ liệu đó là căn cứ; nếu chưa, yêu cầu bằng văn bản và báo cơ quan thuế nếu công ty không hợp tác.
Trợ cấp thôi việc có bị trừ thuế không?
Phần trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc theo mức Bộ luật Lao động quy định không tính vào thu nhập chịu thuế. Phần công ty trả thêm ngoài mức luật định thì tính thuế.
Nghỉ việc từ tháng 6, cả năm sau đó không đi làm thì có phải quyết toán không?
Nếu cả năm chỉ có thu nhập từ một công ty và thuộc diện được uỷ quyền, có thể nhờ công ty quyết toán thay nếu vẫn còn quan hệ tại thời điểm quyết toán; nếu không, tự quyết toán. Nếu số thuế đã khấu trừ nhiều hơn số phải nộp, tự quyết toán là cách lấy lại tiền.
Tháng giao nhau hai công ty đều trừ giảm trừ bản thân thì phải làm gì?
Không phải làm gì với công ty, chỉ cần khi quyết toán khai đúng 12 tháng giảm trừ. Hệ thống sẽ tính lại và ra số phải nộp thêm.
Người phụ thuộc đã đăng ký ở công ty cũ có tự chuyển sang công ty mới không?
Không tự chuyển. Người lao động đăng ký lại tại công ty mới, ghi tháng bắt đầu tính, và báo công ty cũ tháng kết thúc để tránh trùng.
