Hộ kinh doanh thay đổi địa điểm, ngành hàng hay chủ hộ thì đăng ký thay đổi với cơ quan đăng ký hộ kinh doanh trước (nếu hộ thuộc diện đăng ký), rồi kiểm tra thông tin bên thuế đã cập nhật. Ba loại thay đổi có hệ quả thuế khác nhau: đổi địa điểm có thể đổi luôn cơ quan thuế quản lý; đổi ngành hàng đổi tỷ lệ tính thuế trên doanh thu áp dụng cho hộ; còn đổi chủ hộ là chuyện lớn nhất vì nghĩa vụ thuế gắn với người đứng tên.
Từ năm 2026, hộ kinh doanh không còn khoán thuế (Nghị quyết 198/2025/QH15), và từ ngày 1/7/2025 số định danh cá nhân được dùng thay mã số thuế cá nhân. Hộ kê khai nên làm mọi thay đổi trước ngày bắt đầu kinh doanh theo thông tin mới, để tờ khai kỳ sau khớp với thực tế. Thủ tục và mẫu cụ thể tra ở văn bản hiện hành, trong đó có Thông tư 90/2026/TT-BTC về đăng ký thuế.
Ba loại thay đổi, ba mức việc
| Thay đổi | Báo ở đâu trước | Hệ quả thuế chính |
|---|---|---|
| Đổi địa điểm trong cùng xã, phường | Cơ quan đăng ký hộ kinh doanh | Thường không đổi cơ quan thuế quản lý; cập nhật địa chỉ trên hoá đơn, máy tính tiền |
| Đổi địa điểm sang xã, phường khác hoặc tỉnh khác | Cơ quan đăng ký nơi đi và nơi đến theo quy định | Có thể đổi cơ quan thuế quản lý; chốt nghĩa vụ ở nơi cũ |
| Đổi hoặc thêm ngành hàng | Cơ quan đăng ký hộ kinh doanh | Tỷ lệ tính thuế theo ngành khác; phải tách doanh thu nếu kinh doanh nhiều ngành |
| Đổi chủ hộ | Cơ quan đăng ký hộ kinh doanh | Người nộp thuế thay đổi; chủ cũ chốt nghĩa vụ, chủ mới bắt đầu nghĩa vụ |
Sau khi bỏ cấp huyện, việc đăng ký hộ kinh doanh do cơ quan ở địa phương đảm nhận; hỏi tại uỷ ban nhân dân xã, phường nơi đặt địa điểm để biết nơi nộp cụ thể.
Đổi địa điểm: chốt nơi cũ trước, mở nơi mới sau
- Chốt doanh thu ở địa điểm cũ tới ngày chuyển. Nếu kê khai theo quý mà chuyển giữa quý, ghi rõ ngày chuyển trong sổ để biết doanh thu nào thuộc nơi nào.
- Đăng ký thay đổi địa điểm với cơ quan đăng ký.
- Tra cơ quan thuế quản lý mới trên trang tra cứu thông tin người nộp thuế sau khi thay đổi được ghi nhận. Nếu chuyển sang địa bàn khác, hỏi cơ quan thuế nơi cũ xem còn nghĩa vụ gì phải hoàn tất ở đó (tờ khai kỳ đang dở, số còn nợ).
- Cập nhật máy tính tiền, phần mềm hoá đơn: địa chỉ người bán trên hoá đơn phải là địa chỉ mới.
- Đổi biển hiệu, tài khoản nhận tiền (nếu tài khoản ghi địa chỉ), thông tin trên ứng dụng giao hàng, sàn thương mại điện tử.
Chỗ hay quên: hộ vừa chuyển địa điểm vừa kinh doanh trên nền tảng số, quên đổi địa chỉ trên nền tảng. Dữ liệu nền tảng gửi cơ quan thuế vẫn gắn với địa chỉ cũ, dẫn tới số liệu hai nơi không khớp.
Đổi ngành hàng: tỷ lệ tính thuế đổi theo
Hộ kinh doanh kê khai theo doanh thu nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, khác nhau theo nhóm ngành: phân phối hàng hoá; dịch vụ; sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hoá; cho thuê tài sản; và các nhóm khác. Đổi từ bán tạp hoá sang bán đồ ăn uống là chuyển từ nhóm này sang nhóm khác, tỷ lệ áp dụng khác đi.
- Đổi hẳn ngành: áp tỷ lệ của ngành mới từ ngày bắt đầu kinh doanh ngành mới. Doanh thu trước ngày đổi vẫn tính theo tỷ lệ cũ.
- Thêm ngành, bán song song: ghi sổ doanh thu tách theo từng nhóm ngành. Không tách được thì có rủi ro bị áp tỷ lệ của nhóm cao hơn cho toàn bộ doanh thu.
- Ngành có điều kiện (ăn uống cần điều kiện an toàn thực phẩm, một số ngành cần giấy phép): đủ điều kiện trước khi bán.
Tỷ lệ cụ thể từng nhóm và ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế của hộ đã được điều chỉnh trong đợt sửa luật 2024–2025; tra mức hiện hành tại văn bản đang hiệu lực, đừng dùng bảng cũ còn lưu trên mạng.
Đổi chủ hộ: tách rõ nghĩa vụ người cũ, người mới
Chủ hộ kinh doanh có thể thay đổi trong những trường hợp như chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, hoặc thành viên hộ thống nhất cử người khác làm chủ hộ, theo quy định về đăng ký hộ kinh doanh. Với thuế, người đứng tên thay đổi thì người nộp thuế thay đổi:
- Chủ cũ chốt nghĩa vụ tới ngày chuyển: nộp tờ khai kỳ đang dở, nộp hết số thuế còn nợ.
- Đăng ký thay đổi chủ hộ với cơ quan đăng ký, kèm giấy tờ chứng minh (hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, văn bản thừa kế, biên bản thống nhất của thành viên hộ).
- Chủ mới đăng ký thông tin thuế theo số định danh cá nhân của mình, kiểm tra cơ quan thuế quản lý, đăng ký tài khoản thuế điện tử và cập nhật máy tính tiền, phần mềm hoá đơn theo thông tin chủ mới.
- Tài khoản nhận tiền: nếu đang dùng tài khoản cá nhân của chủ cũ, chuyển sang tài khoản của chủ mới. Để tiền bán hàng tiếp tục chảy vào tài khoản chủ cũ là rối cả hai bên.
Với tài sản dùng cho kinh doanh (máy may, tủ, quầy), ghi lại trong văn bản chuyển giao là tặng cho, bán hay cho mượn — mỗi cách có hệ quả khác nhau về thuế và về quyền sở hữu sau này.
Nếu chủ cũ còn nợ thuế mà không giải quyết trước, khoản nợ vẫn gắn với chủ cũ. Chủ mới nên đòi xem tình trạng nghĩa vụ trước khi nhận tiệm, cũng như khi mua lại một doanh nghiệp.
Ví dụ giả định: tiệm may giao cho con
Giả sử bà chủ một tiệm may kê khai theo quý, muốn giao tiệm cho con gái từ ngày 1/10/2026 và cùng lúc bán thêm quần áo may sẵn.
- Tháng 9: bà chốt sổ doanh thu tới 30/9, kiểm tra không còn nợ thuế trên ứng dụng thuế, và chuẩn bị tờ khai quý III — tờ khai này vẫn đứng tên bà, nộp trong tháng 10 theo hạn thường lệ.
- Cuối tháng 9: hai mẹ con làm thủ tục thay đổi chủ hộ với cơ quan đăng ký, kèm văn bản tặng cho; đăng ký thêm ngành bán lẻ quần áo.
- Đầu tháng 10: con gái kiểm tra thông tin hộ đứng tên mình trên trang tra cứu, đăng ký tài khoản thuế, đổi thông tin người bán trên máy tính tiền, mở tài khoản nhận tiền riêng.
- Từ tháng 10: sổ doanh thu tách hai cột — dịch vụ may đo và bán quần áo may sẵn — vì hai nhóm này có thể áp tỷ lệ tính thuế khác nhau.
Không bước nào phức tạp, nhưng làm lệch thứ tự — ví dụ con gái bắt đầu bán từ tháng 10 trong khi thủ tục đổi chủ hộ chưa xong — thì doanh thu quý IV nằm dưới tên người mẹ.
Việc, ai làm, hạn và chỗ tự kiểm tra
| Việc | Ai làm | Hạn |
|---|---|---|
| Chốt sổ doanh thu tới ngày thay đổi | Chủ hộ hiện tại | Ngày trước khi thay đổi có hiệu lực |
| Nộp tờ khai kỳ đang dở, nộp hết số còn nợ (nếu đổi chủ hộ) | Chủ hộ cũ | Trước khi làm thủ tục |
| Đăng ký thay đổi với cơ quan đăng ký hộ kinh doanh | Chủ hộ (cũ và mới nếu đổi chủ) | Theo thời hạn quy định, trước khi kinh doanh theo thông tin mới |
| Tra cơ quan thuế quản lý, thông tin hộ sau thay đổi | Chủ hộ | Vài ngày sau khi được chấp nhận |
| Cập nhật máy tính tiền, hoá đơn, tài khoản nhận tiền, nền tảng bán hàng | Chủ hộ | Trước ngày bán đầu tiên theo thông tin mới |
| Tờ khai kỳ đầu theo thông tin mới | Chủ hộ | Hạn thường lệ của kỳ |
Tự kiểm tra: trang tra cứu thông tin người nộp thuế (địa chỉ, ngành, cơ quan thuế quản lý), ứng dụng thuế trên điện thoại (thông báo, tờ khai đang chờ, số còn nợ), cổng hoá đơn điện tử (thông tin người bán trên hoá đơn), và thuế cơ sở quản lý hộ khi có điều không khớp.
Câu hỏi thường gặp
Chuyển quán sang phường bên cạnh có phải làm lại mã số thuế không?
Thường không cấp mã mới, chỉ cập nhật địa điểm. Nếu nơi mới thuộc cơ quan thuế quản lý khác, hộ được chuyển quản lý; tra lại sau khi thay đổi được ghi nhận.
Bán thêm ngành mới mà chưa đăng ký có sao không?
Kinh doanh ngành chưa đăng ký là sai về đăng ký hộ kinh doanh, và nếu ngành đó có tỷ lệ tính thuế khác thì tờ khai cũng sai. Đăng ký trước khi bán.
Bố mẹ giao tiệm cho con thì nợ thuế cũ ai trả?
Nợ thuế phát sinh khi bố mẹ đứng tên vẫn gắn với bố mẹ. Nên nộp hết trước khi đổi chủ hộ để con bắt đầu với hồ sơ sạch.
Chủ hộ mất thì người thừa kế làm gì với việc kinh doanh?
Người thừa kế có thể làm thủ tục thay đổi chủ hộ nếu muốn tiếp tục, kèm văn bản thừa kế theo quy định; hoặc chấm dứt hoạt động hộ. Nghĩa vụ thuế còn lại của chủ hộ đã mất được xử lý theo quy định về thừa kế nghĩa vụ tài sản.
Đổi ngành giữa quý thì khai tờ khai quý đó thế nào?
Khai doanh thu tách theo từng nhóm ngành trong cùng tờ khai, ngành cũ tới ngày đổi, ngành mới từ ngày đổi. Sổ ghi chép cần ghi rõ ngày đổi để đối chiếu.
Hộ không thuộc diện đăng ký hộ kinh doanh thì báo thay đổi ở đâu?
Báo trực tiếp với cơ quan thuế quản lý, vì không có hồ sơ ở cơ quan đăng ký để liên thông sang.
