Thưởng Tết, lương tháng 13, thưởng cuối năm là thu nhập từ tiền lương, tiền công và được tính vào thu nhập chịu thuế của tháng tổ chức trả tiền, không phải tháng người lao động làm ra khoản đó. Nguyên tắc này có từ Thông tư 111/2013/TT-BTC: thời điểm xác định thu nhập chịu thuế là thời điểm tổ chức trả thu nhập. Thưởng năm 2026 mà trả vào tháng 1/2027 thì là thu nhập của năm 2027, được quyết toán cùng năm 2027.
Vì cộng dồn vào một tháng, số thuế khấu trừ tháng nhận thưởng thường cao hơn hẳn các tháng khác — đó là hệ quả của biểu thuế luỹ tiến tính theo tháng, không phải kế toán tính sai. Khi quyết toán năm, thu nhập cả năm được tính lại theo biểu năm, nên phần khấu trừ “dư” của tháng thưởng thường được cân lại. Từ kỳ tính thuế 2026, giảm trừ gia cảnh là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc (Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15); chi tiết về thuế thu nhập cá nhân từ ngày 1/7/2026 theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC.
Trả tháng nào, tính năm nào
| Khoản thưởng | Làm ra trong | Trả vào | Thuộc thu nhập của |
|---|---|---|---|
| Thưởng cuối năm dương lịch | Năm 2026 | Tháng 12/2026 | Năm 2026, tháng 12 |
| Lương tháng 13 | Năm 2026 | Tháng 1/2027 | Năm 2027, tháng 1 |
| Thưởng Tết âm lịch | Năm 2026 | Tháng 2/2027, trước Tết | Năm 2027, tháng 2 |
| Lương tháng 12 | Tháng 12/2026 | Ngày 5/1/2027 | Năm 2027, tháng 1 |
Dòng cuối là chỗ hay gây tranh cãi nhất. Doanh nghiệp trả lương tháng 12 vào đầu tháng 1 năm sau thì năm quyết toán nào cũng có 12 lần trả lương, chỉ là lệch một tháng so với tháng làm việc. Chứng từ khấu trừ, tờ khai tháng hoặc quý đều phải đi theo ngày trả. Kế toán tiền lương nên thống nhất một cách với người lao động từ đầu năm để họ không ngạc nhiên khi đối chiếu.
Vì sao tháng nhận thưởng bị trừ nhiều
Tổ chức trả thu nhập khấu trừ thuế theo biểu luỹ tiến từng phần áp dụng cho thu nhập tính thuế của tháng. Khi lương và thưởng cộng lại trong một tháng, phần vượt lên rơi vào bậc thuế suất cao hơn. Người lao động nhìn phiếu lương thấy tháng thưởng bị trừ nhiều gấp mấy lần tháng thường và hỏi kế toán “có tính sai không”.
Câu trả lời cần giải thích ba ý:
- Khấu trừ theo tháng là tạm tính. Số thuế thật của năm được chốt khi quyết toán, trên tổng thu nhập cả năm.
- Khi quyết toán, thu nhập được dàn theo biểu năm. Nếu tổng khấu trừ trong năm cao hơn số phải nộp, phần chênh lệch được xử lý theo thủ tục bù trừ hoặc hoàn.
- Không có cách hợp pháp nào để “chia nhỏ” khoản thưởng đã quyết định trả một lần thành nhiều tháng trên giấy mà thực tế trả một lần. Nếu muốn giảm khấu trừ tạm tính, doanh nghiệp có thể quyết định trả thưởng thành nhiều đợt thật — trả thật, ghi nhận thật từng đợt.
Biểu thuế luỹ tiến sau sửa đổi luật thuế thu nhập cá nhân nên tra trực tiếp tại văn bản đang hiệu lực khi lập bảng lương; đừng dùng bảng tính cũ còn trong máy.
Ví dụ giả định: một người, một tháng có thưởng
Giả sử một nhân viên có lương 25 triệu đồng/tháng, không có người phụ thuộc, nhận lương tháng 13 cũng 25 triệu đồng vào tháng 1/2027.
- Tháng thường: thu nhập chịu thuế khoảng 25 triệu, trừ bảo hiểm bắt buộc phần người lao động đóng và giảm trừ bản thân 15,5 triệu, phần còn lại là thu nhập tính thuế — nằm ở bậc thấp.
- Tháng 1/2027: thu nhập chịu thuế khoảng 50 triệu (lương 25 triệu cộng thưởng 25 triệu). Bảo hiểm và giảm trừ vẫn chỉ trừ một lần, nên toàn bộ 25 triệu thưởng cộng thêm vào thu nhập tính thuế, đẩy một phần lên các bậc cao hơn.
- Cuối năm 2027: khi quyết toán, tổng thu nhập năm (12 tháng lương cộng tháng 13 và các khoản khác) tính theo biểu năm với giảm trừ cả năm. Nếu cả năm chỉ có một tháng thưởng, số khấu trừ tạm của tháng 1 thường cao hơn phần thuế tương ứng khi dàn đều, nên quyết toán có thể ra số nộp thừa.
Con số trong ví dụ chỉ để thấy cơ chế. Số thuế cụ thể phụ thuộc biểu thuế hiện hành, mức bảo hiểm và người phụ thuộc của từng người.
Quà Tết, thưởng bằng hiện vật và những khoản không tính
- Quà bằng hiện vật (giỏ quà, phiếu mua hàng, điện thoại…) tặng riêng cho từng người lâu nay được coi là thu nhập chịu thuế tính theo giá trị. Kế toán cần giá trị từng phần quà để đưa vào bảng lương tháng trao quà. Quà tặng chung cho tập thể mà không xác định được từng người hưởng bao nhiêu thì cách xử lý khác — ghi rõ bản chất khoản chi.
- Tiền thưởng kèm theo danh hiệu do Nhà nước phong tặng, một số giải thưởng theo quy định: thuộc diện không tính vào thu nhập chịu thuế theo luật. Danh sách đầy đủ tra ở Luật Thuế thu nhập cá nhân và Thông tư 87/2026/TT-BTC.
- Tiền thưởng sáng kiến, cải tiến được cơ quan có thẩm quyền công nhận: lâu nay cũng thuộc nhóm có quy định riêng. Cần giấy công nhận, không chỉ quyết định nội bộ.
- Thưởng bằng cổ phiếu, quyền mua cổ phần: có cách xác định thu nhập riêng, không làm theo kiểu thưởng tiền.
Nguyên tắc chung: ghi đúng bản chất khoản chi trên chứng từ. Gọi thưởng là “hỗ trợ”, “phúc lợi” để tránh khấu trừ không làm thay đổi bản chất, và khi bị kiểm tra, cả hai bên đều thiệt.
Người đã nghỉ việc, người thời vụ nhận thưởng
Thưởng Tết trả vào tháng 1, tháng 2 có khi rơi vào người đã nghỉ việc từ tháng 11, tháng 12, hoặc người làm thời vụ mùa cao điểm cuối năm.
- Người đã nghỉ việc: không còn hợp đồng lao động tại thời điểm trả, nên cách khấu trừ khác với người đang làm. Kế toán đối chiếu hướng dẫn khấu trừ với khoản trả cho người đã chấm dứt hợp đồng tại văn bản đang hiệu lực, và cấp chứng từ khấu trừ để họ dùng khi tự quyết toán.
- Người thời vụ, hợp đồng dưới 3 tháng, không ký hợp đồng lao động: khấu trừ 10% với khoản trả từ 2 triệu đồng/lần, trừ khi người đó đủ điều kiện và đã làm bản cam kết thu nhập thấp theo mẫu tại thông tư hiện hành.
- Người mới vào làm tháng 12 được thưởng Tết theo tỷ lệ: tính như người lao động bình thường nếu hợp đồng từ 3 tháng trở lên.
Chuẩn bị bảng lương mùa thưởng: việc, ai làm, hạn
| Việc | Ai làm | Hạn |
|---|---|---|
| Chốt quyết định thưởng: khoản nào, trả ngày nào, trả một đợt hay nhiều đợt | Giám đốc, nhân sự | Trước tháng trả ít nhất hai tuần |
| Kiểm tra quy chế thưởng, hợp đồng lao động có ghi khoản thưởng | Nhân sự | Cùng lúc quyết định |
| Lập danh sách người nhận, tách người đang làm, đã nghỉ, thời vụ | Kế toán tiền lương | Trước ngày trả |
| Định giá quà hiện vật tặng riêng từng người | Hành chính gửi kế toán | Trước ngày trao quà |
| Tính khấu trừ theo tháng trả với biểu thuế hiện hành | Kế toán tiền lương | Trước ngày trả |
| Tờ khai khấu trừ của tháng hoặc quý có trả thưởng | Kế toán | Ngày 20 tháng sau (khai tháng) hoặc ngày cuối tháng đầu quý sau (khai quý), theo Luật Quản lý thuế |
| Giải thích cho người lao động về số khấu trừ tháng thưởng | Kế toán hoặc nhân sự | Khi phát phiếu lương |
Với thuế thu nhập doanh nghiệp, khoản thưởng muốn được tính vào chi phí được trừ cần có căn cứ trong hợp đồng lao động, thoả ước hoặc quy chế thưởng và có chứng từ chi trả. Nếu trích trước thưởng của năm cũ và trả sang năm sau, đối chiếu quy định về khoản trích trước tại văn bản hướng dẫn Luật 67/2025/QH15.
Tự kiểm tra ở đâu
- Tài khoản thuế điện tử của doanh nghiệp: tờ khai khấu trừ đã nộp cho tháng hoặc quý có trả thưởng, số đã nộp.
- Ứng dụng thuế trên điện thoại của người lao động: xem thu nhập và số thuế đã được khấu trừ mà tổ chức kê khai cho mình — cách nhanh để người lao động tự đối chiếu với phiếu lương.
- Sổ lương và sao kê chi trả: ngày trả thật trên sao kê phải khớp với tháng kê khai.
Câu hỏi thường gặp
Thưởng năm 2026 trả tháng 1/2027 thì quyết toán năm nào?
Năm 2027, vì thu nhập tính theo thời điểm trả. Năm 2026 sẽ không có khoản thưởng này trong tổng thu nhập quyết toán.
Có được chia thưởng Tết ra 12 tháng để giảm thuế không?
Chỉ khi thực tế trả thành nhiều đợt thật. Ghi chia nhỏ trên giấy nhưng trả một lần là kê khai sai thời điểm, và phần thuế tạm tính thấp đi sẽ phải nộp bù khi quyết toán.
Quà Tết giỏ bánh kẹo cho mỗi nhân viên có phải tính thuế không?
Quà hiện vật tặng riêng cho từng người lâu nay được tính vào thu nhập chịu thuế theo giá trị. Giá trị nhỏ và cách xử lý cụ thể nên đối chiếu Thông tư 87/2026/TT-BTC.
Người lao động hỏi vì sao phiếu lương tháng thưởng bị trừ thuế gấp mấy lần?
Vì thưởng cộng vào thu nhập tháng đó và phần tăng thêm rơi vào bậc thuế cao hơn. Đây là tạm tính; quyết toán cuối năm sẽ tính lại trên cả năm và cân phần chênh lệch.
Người đã nghỉ việc nhận thưởng Tết thì có phải tự quyết toán không?
Tuỳ tổng thu nhập và số đã khấu trừ trong năm của họ. Doanh nghiệp nên cấp chứng từ khấu trừ để người đó có đủ căn cứ nếu phải tự quyết toán.
Thưởng không ghi trong hợp đồng lao động có sao không?
Với thuế thu nhập cá nhân, thưởng vẫn là thu nhập chịu thuế và phải khấu trừ. Với thuế thu nhập doanh nghiệp, thiếu căn cứ trong hợp đồng, thoả ước hoặc quy chế thì khoản chi dễ bị loại khỏi chi phí được trừ.
